Trên thị trường chứng khoán, thông tin và diễn biến giá luôn thay đổi liên tục. Trong quá trình giao dịch, việc nhà đầu tư đặt nhầm số lượng, gõ sai mức giá hoặc muốn thay đổi quyết định sau khi xuất hiện thông tin mới là điều rất thường gặp. Lúc này, hiểu rõ quy định về hủy lệnh và sửa lệnh tại TTCKVN sẽ giúp nhà đầu tư chủ động quản lý các lệnh đã đặt và điều chỉnh danh mục một cách phù hợp.
Hủy lệnh và sửa lệnh giao dịch là gì?
Khái niệm hủy lệnh
Hủy lệnh là việc nhà đầu tư xóa bỏ hoàn toàn lệnh mua hoặc bán đã đặt ra khỏi hệ thống giao dịch trước khi lệnh đó được khớp. Thao tác này được sử dụng khi nhà đầu tư thay đổi quyết định hoặc nhận thấy điều kiện thị trường không còn phù hợp với lệnh đã đặt.
Ví dụ: NĐT đặt lệnh bán 200 cổ phiếu MSN với giá 52.000 đồng/cổ phiếu. Sau đó, NĐT nhận được thông tin tích cực về doanh nghiệp và thực hiện hủy lệnh bán đó để không bị khớp lệnh.
Khái niệm sửa lệnh
Sửa lệnh là việc nhà đầu tư thay đổi một hoặc một số thông tin của lệnh mua/bán đã gửi lên hệ thống nhưng chưa được thực hiện. Các yếu tố có thể điều chỉnh bao gồm mức giá, số lượng cổ phiếu hoặc thời gian hiệu lực của lệnh. Thao tác này giúp điều chỉnh chiến lược theo diễn biến thực tế của thị trường.
Ví dụ: Nhà đầu tư đã đặt lệnh mua 100 cổ phiếu FPT với giá 75.000 đồng/cổ phiếu, nhưng sau đó thấy giá thị trường có tín hiệu sẽ giảm thấp hơn. Nhà đầu tư có thể sửa lệnh để mua với mức giá thấp hơn.
>>>Tham khảo thêm: Đơn vị yết giá và đơn vị giao dịch trong chứng khoán là gì?
Điều kiện để NĐT sửa hoặc hủy lệnh giao dịch
Trước khi thực hiện thao tác trên hệ thống, nhà đầu tư cần kiểm tra xem lệnh của mình đang ở trong trạng thái nào. Hệ thống giao dịch chỉ chấp nhận yêu cầu sửa hoặc hủy dựa trên mức độ khớp lệnh thực tế tại thời điểm đó:
- Lệnh chưa khớp (trạng thái chờ xử lý): Nhà đầu tư được phép thực hiện sửa hoặc hủy toàn bộ lệnh.
- Lệnh khớp một phần: Hiệu lực của việc sửa hoặc hủy chỉ áp dụng đối với phần khối lượng còn lại chưa khớp.
- Lệnh đã khớp toàn bộ: Nhà đầu tư hoàn toàn không thể sửa hay hủy lệnh.
Ví dụ: Nhà đầu tư đặt lệnh mua 500 cổ phiếu VNM. Sau khi hệ thống đã khớp thành công 300 cổ phiếu, nhà đầu tư chỉ có thể thao tác sửa hoặc hủy đối với 200 cổ phiếu còn lại chưa khớp.
Quy định về hủy lệnh và sửa lệnh tại TTCKVN
Quy định về hủy lệnh và sửa lệnh tại TTCKVN có sự khác biệt rõ rệt giữa các sàn giao dịch nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng cho thị trường. Nhà đầu tư cần nắm rõ quy chế áp dụng tại từng sàn để thực hiện thao tác chính xác.
Sàn HOSE
Sàn HOSE áp dụng các quy tắc nghiêm ngặt về sửa và hủy lệnh theo từng phiên giao dịch cụ thể như sau:
| Khung thời gian | Quy định về sửa/ hủy lệnh |
| 09:00 – 09:15 | KHÔNG được phép sửa hay hủy lệnh (kể cả lệnh chuyển từ phiên trước). |
| 9h15 – 11h30 | ĐƯỢC phép sửa (giá, khối lượng) hoặc hủy đối với phần lệnh chưa khớp. |
| 11:30 – 13:00 | Ngừng giao dịch, không sửa hay hủy lệnh |
| 13h00 – 14h30 | ĐƯỢC phép sửa (giá, khối lượng) hoặc hủy đối với phần lệnh chưa khớp. |
| 14h30 – 14h45 | KHÔNG được phép sửa hay hủy các lệnh LO, ATC. |
| Giao dịch thỏa thuận trong suốt giờ giao dịch | Chỉ được sửa/hủy khi chưa xác nhận. Trường hợp nhập sai phải có lệnh gốc, đối tác đồng ý và sở giao dịch chứng khoán chấp thuận. |
Sàn HNX và UPCoM
2 sàn HNX và UPCoM có cơ chế giao dịch linh hoạt hơn nhưng vẫn có các khung giờ hạn chế:
| Khung thời gian | HNX | UPCoM |
| 09:00 – 11:30 | Khớp lệnh liên tục; được sửa/hủy lệnh chưa khớp hoặc phần chưa khớp | Khớp lệnh liên tục; được sửa/hủy lệnh chưa khớp hoặc phần chưa khớp |
| 11:30 – 13:00 | Nghỉ giao dịch | Nghỉ giao dịch |
| 13:00 – 14:30 | Khớp lệnh liên tục; được sửa/hủy lệnh chưa khớp hoặc phần chưa khớp | Khớp lệnh liên tục; được sửa/hủy lệnh chưa khớp hoặc phần chưa khớp |
| 14:30 – 14:45 | Khớp lệnh định kỳ đóng cửa; không được sửa/hủy lệnh | Khớp lệnh liên tục; được sửa/hủy theo quy định |
| 14:45 – 15:00 | Không giao dịch | Khớp lệnh liên tục; được sửa/hủy theo quy định |
Quy định trong khoảng thời gian ngoài giờ giao dịch
Nhà đầu tư không thể thực hiện sửa hoặc hủy lệnh trong thời gian thị trường tạm ngừng giao dịch. Lưu ý rằng khung giờ kết thúc phiên của các sàn có sự khác biệt: sàn HOSE chính thức đóng cửa lúc 14h45, trong khi sàn HNX và UPCoM ngừng giao dịch sau 15h.
Khi phiên giao dịch ngày hôm đó kết thúc, toàn bộ các lệnh thường chưa khớp sẽ tự động hết hiệu lực và bị loại bỏ khỏi hệ thống chứ không chuyển sang ngày hôm sau. Lệnh chỉ được tự động lưu giữ để chờ giải ngân ở các phiên tiếp theo nếu nhà đầu tư đã cài đặt sẵn dạng lệnh điều kiện ngay từ đầu.
Các bước thực hiện sửa hoặc hủy lệnh trực tuyến
Hiện nay, nhà đầu tư có thể dễ dàng quản lý các lệnh giao dịch ngay trên điện thoại thông minh hoặc máy tính. Quy trình điều chỉnh hoặc loại bỏ một lệnh mua/bán đã đặt được thực hiện theo 5 bước cơ bản sau:
Bước 1: Đăng nhập tài khoản giao dịch
Nhà đầu tư truy cập vào ứng dụng di động (App) hoặc nền tảng Web của công ty chứng khoán. Sau đó, tiến hành đăng nhập bằng thông tin tài khoản cá nhân.
Bước 2: Truy cập sổ lệnh
Tại giao diện chính, chọn mục Sổ lệnh (hoặc Quản lý lệnh) để xem toàn bộ danh sách các lệnh mua và bán đã gửi trong ngày.
Bước 3: Xem xét trạng thái lệnh
Kiểm tra trạng thái hiện tại của lệnh cần can thiệp. Hệ thống chỉ cho phép thực hiện thao tác nếu lệnh đang ở trạng thái “Chờ khớp” hoặc “Khớp một phần”.
Bước 4: Lựa chọn lệnh và nhập thông tin cần chỉnh sửa
Nhà đầu tư tìm chính xác mã cổ phiếu muốn điều chỉnh và chọn nút thao tác tương ứng:
- Nếu chọn Sửa lệnh: Hệ thống yêu cầu cung cấp các thông tin mới bao gồm Mã chứng khoán, loại lệnh, mức giá mới, khối lượng mới và Mã lệnh gốc.
- Nếu chọn Hủy lệnh: Nhà đầu tư chỉ cần xác nhận Mã lệnh gốc cần loại bỏ ra khỏi hệ thống.
Bước 5: Xác nhận và kiểm tra lại sổ lệnh
Sau khi bấm xác nhận, nhà đầu tư quay lại Sổ lệnh để kiểm tra lại trạng thái. Hãy đảm bảo lệnh cũ đã chuyển sang trạng thái “Đã hủy” hoặc “Đã sửa thành công” để tránh phát sinh sai sót trong quá trình giao dịch.
Các câu hỏi thường gặp về sửa và hủy lệnh giao dịch
1. Nên sửa lệnh hoặc hủy lệnh giao dịch khi nào?
Nhà đầu tư nên chọn thao tác phù hợp tùy theo mục đích giao dịch:
- Trường hợp nên sửa lệnh: Nhà đầu tư muốn thay đổi mức giá hoặc khối lượng để lệnh dễ khớp hơn khi giá thị trường dịch chuyển nhẹ.
- Trường hợp nên hủy lệnh: Nhà đầu tư muốn dừng hẳn giao dịch, lỡ đặt sai thông tin, hoặc xuất hiện tin tức mới làm thay đổi hoàn toàn kế hoạch ban đầu.
2. Hủy hoặc sửa lệnh có mất phí không?
Thao tác sửa hoặc hủy đối với các lệnh chưa khớp hoàn toàn miễn phí. Nhà đầu tư chỉ phải thanh toán phí giao dịch cho phần khối lượng cổ phiếu đã được hệ thống khớp thành công.
3. Các loại lệnh không được phép sửa hoặc hủy là gì?
Nhà đầu tư cần lưu ý hai trường hợp hệ thống tuyệt đối không cho phép can thiệp:
- Lệnh trong thời gian khớp lệnh định kỳ: Một số loại lệnh như ATO, ATC và lệnh giới hạn không được sửa hoặc hủy trong thời gian khớp lệnh định kỳ theo quy định của từng Sở giao dịch.
- Lệnh đã khớp toàn bộ: Khi giao dịch đã hoàn tất và được hạch toán trên hệ thống, lệnh này mang tính vĩnh viễn và không thể đảo ngược.
Kết luận
Việc nắm rõ quy định về hủy lệnh và sửa lệnh tại TTCKVN giúp nhà đầu tư chủ động quản lý rủi ro và điều chỉnh chiến lược kịp thời trước những biến động của thị trường. Mỗi sàn giao dịch đều có các quy tắc và khung thời gian can thiệp riêng đối với lệnh chưa khớp. Thao tác chính xác và tuân thủ đúng quy định sẽ giúp quá trình giao dịch diễn ra an toàn, mượt mà và hiệu quả hơn.
